ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വിശ്വാസരൂപീകരണം: യഹൂദമതത്തിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടും ദേവാലയനാശവും

യേശുവിന്റെ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രത്യേക മതപാരമ്പര്യത്തിലേക്ക്

ക്രിസ്തുമതം ചരിത്രത്തിൽ ഒരു ദിവസം പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരു പുതിയ മതമല്ല. യേശുവിന്റെ ജീവിതവും സന്ദേശവും മരണവും ഉയിർപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശിഷ്യന്മാരുടെ അനുഭവങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യഹൂദസമൂഹത്തിനുള്ളിൽ രൂപംകൊണ്ട ഒരു പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു അതിന്റെ തുടക്കം.

യേശുവിന്റെ ആദ്യശിഷ്യന്മാർ സ്വയം ഒരു പുതിയ മതത്തിന്റെ സ്ഥാപകരായി കണ്ടിരുന്നില്ല. അവർ യഹൂദന്മാരായിരുന്നു; യഹൂദരുടെ ദൈവത്തിലും തിരുവെഴുത്തുകളിലും മിശിഹാ പ്രതീക്ഷയിലും അവർ വിശ്വസിച്ചു. യേശുവാണ് ഇസ്രായേൽ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന മിശിഹാ എന്ന വിശ്വാസമാണ് അവരുടെ ജീവിതത്തിലും പ്രഘോഷണത്തിലും പുതിയ കേന്ദ്രമായി മാറിയത്.

എന്നാൽ കാലം കടന്നുപോകുമ്പോൾ യേശുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിശ്വാസം പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി. യേശുവിന്റെ മരണം എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്? അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉയിർപ്പ് എന്താണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്? യേശുവിൽ ദൈവത്തിന്റെ രക്ഷാപ്രവൃത്തി എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കണം? യേശുവിനെ വിശ്വസിക്കുന്ന ജാതിക്കാരുടെ സ്ഥാനം എന്താണ്? യേശുവിശ്വാസികൾ യഹൂദമതത്തിനുള്ളിലെ ഒരു വിഭാഗമാണോ, അതോ ഒരു പുതിയ സമൂഹമാണോ?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നൽകിയ ഉത്തരങ്ങളിലൂടെയാണ് ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ പ്രത്യേക ദൈവശാസ്ത്രപരമായ സ്വത്വം ക്രമേണ രൂപപ്പെട്ടത്.

---

യഹൂദമതത്തിന്റെ മണ്ണിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച പ്രസ്ഥാനം

യേശുവിന്റെ കാലത്തെ യഹൂദമതം ഏകീകൃതമായ ഒരു മതരൂപമായിരുന്നില്ല. ഫരിസേയർ, സദൂക്യർ, എസ്സീനുകൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ നിലപാടുകളും അതിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദേവാലയം, തോറാ, യെരൂശലേം, ഉടമ്പടി, ഇസ്രായേലിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, മിശിഹാ പ്രതീക്ഷ എന്നിവ യഹൂദരുടെ മതജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായിരുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് യേശുവിന്റെ പ്രവർത്തനം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

ആദ്യകാല യേശുവിശ്വാസികൾ യഹൂദരുടെ തിരുവെഴുത്തുകളെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. മറിച്ച്, യേശുവിൽ ആ തിരുവെഴുത്തുകളിലെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പൂർത്തിയായതായി അവർ വ്യാഖ്യാനിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ആദ്യകാല ദൈവശാസ്ത്രം യഹൂദ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് ആഴത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടതാണ്.

എന്നാൽ ഒരു പുതിയ വിശ്വാസം ഈ സമൂഹത്തെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് ക്രമേണ വേർതിരിച്ചു:

യേശുവാണ് മിശിഹാ.

ഈ പ്രഖ്യാപനമാണ് പിന്നീട് ക്രിസ്തീയ വിശ്വാസത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിയത്.

---

വേർപാട്: ഒരു സംഭവമല്ല, ഒരു ചരിത്രപ്രക്രിയ

യേശുവിശ്വാസികളും മറ്റു യഹൂദരും തമ്മിലുള്ള വേർപാട് ഒരു പ്രത്യേക ദിവസം സംഭവിച്ചില്ല. അത് ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിന്ന ഒരു ചരിത്രപ്രക്രിയയായിരുന്നു.

ആദ്യകാലത്ത് യേശുവിശ്വാസികൾ യഹൂദസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായിത്തന്നെ ജീവിച്ചു. അവർ ദേവാലയത്തിൽ പോകുകയും യഹൂദരുടെ മതജീവിതത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ യേശുവിനെ മിശിഹായായി അംഗീകരിക്കാത്ത യഹൂദരുമായി അവരുടെ ബന്ധം ക്രമേണ സങ്കീർണ്ണമായി.

പുതിയനിയമത്തിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ യേശുവിശ്വാസികൾ സിനഗോഗുകളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടതിന്റെ സൂചനകൾ കാണാം. എന്നാൽ ഇവയെ മുഴുവൻ യഹൂദമതവും ക്രിസ്തുമതവും തമ്മിലുള്ള പൂർണ്ണമായ വേർപാടിന്റെ തെളിവായി കാണുന്നത് ചരിത്രപരമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്.

ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഇന്നത്തെ അർത്ഥത്തിലുള്ള "യഹൂദമതം" എന്നും "ക്രിസ്തുമതം" എന്നും വ്യക്തമായി വേർതിരിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മതങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് കരുതുന്നത് അതിരുകടന്ന ലളിതീകരണമായിരിക്കും.

വേർപാട് ക്രമേണ സംഭവിച്ചു.

യേശുവിശ്വാസം വളർന്നു, ജാതിക്കാർ വലിയ തോതിൽ സമൂഹത്തിൽ ചേർന്നു, യഹൂദരുടെയും യേശുവിശ്വാസികളുടെയും സാമൂഹിക-മതപരമായ അതിരുകൾ മാറി. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് പിന്നീട് ക്രിസ്തുമതം ഒരു പ്രത്യേക മതപാരമ്പര്യമായി വ്യക്തമായത്.

---

എ.ഡി. 70: ദേവാലയനാശത്തിന്റെ ആഘാതം

ഈ ചരിത്രപ്രക്രിയയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു എ.ഡി. 70-ൽ റോമാക്കാർ ജെറുസലേം ദേവാലയം നശിപ്പിച്ചത്.

ദേവാലയം യഹൂദമതത്തിന്റെ ഒരു ആരാധനാകേന്ദ്രം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ബലികൾ, പുരോഹിതന്മാർ, മഹാപുരോഹിതൻ, യെരൂശലേം എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന യഹൂദമതത്തിന്റെ പ്രധാന സ്ഥാപനമായിരുന്നു അത്.

ദേവാലയം നശിച്ചതോടെ ഒരു അടിസ്ഥാനചോദ്യം ഉയർന്നു:

ദേവാലയം ഇല്ലാതെ യഹൂദമതം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?

ഈ ചോദ്യത്തിന് യഹൂദമതം പിന്നീട് ശക്തമായ ഒരു പുതിയ മറുപടി കണ്ടെത്തി. അതേ സമയം യേശുവിശ്വാസികൾ ഇതിനകം തന്നെ മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

ഇവിടെ നിന്ന് രണ്ട് പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ ചരിത്രവഴികൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വേർതിരിയാൻ തുടങ്ങി.

---

ദേവാലയനാശത്തിന് റബ്ബിനിക് യഹൂദമതത്തിന്റെ മറുപടി

ദേവാലയബലിസംവിധാനം ഇല്ലാതായ സാഹചര്യത്തിൽ യഹൂദമതത്തിന്റെ മതജീവിതം പ്രാർത്ഥന, തോറാപഠനം, പശ്ചാത്താപം, ദാനധർമ്മം, സിനഗോഗ് സമൂഹജീവിതം എന്നിവയെ കൂടുതൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് പുനഃസംഘടിതമായി.

പിന്നീട് റബ്ബിനിക് പാരമ്പര്യം വളർന്നു. എഴുതപ്പെട്ട തോറയോടൊപ്പം വാമൊഴി പാരമ്പര്യത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. കാലക്രമത്തിൽ മിഷ്നയും താൽമൂദും പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ ഈ പാരമ്പര്യം വികസിച്ചു.

അങ്ങനെ ദേവാലയകേന്ദ്രീകൃതമായിരുന്ന യഹൂദമതം കൂടുതൽ തോറാ–സിനഗോഗ്–സമൂഹ–കുടുംബകേന്ദ്രീകൃതമായ മതജീവിതമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.

ഇത് ഒരു പ്രധാന ചരിത്രപാഠം നൽകുന്നു:

ഒരു പഴയ സംവിധാനം തകർന്നാൽ ഒരു മതപാരമ്പര്യം നിലനിൽക്കാൻ പുതിയ സാഹചര്യത്തിന് അനുയോജ്യമായ പുതിയ രൂപങ്ങൾ കണ്ടെത്തേണ്ടിവരും.

---

ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത മറുപടി

യേശുവിശ്വാസികളുടെ പ്രതികരണം മറ്റൊരു ദിശയിലായിരുന്നു.

യേശുവിന്റെ മരണവും ഉയിർപ്പും ദൈവത്തിന്റെ പുതിയ രക്ഷാപ്രവൃത്തിയുടെ നിർണായക സംഭവങ്ങളാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. അതിനാൽ ദേവാലയത്തിലെ ബലിസംവിധാനത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അവർ യേശുവിന്റെ മരണത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനിച്ചു.

ഇവിടെ നിന്നാണ് ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആശയം ശക്തമായി വളർന്നത്:

യേശുവിന്റെ മരണം ഒരു ബലിയാണ്.

യേശുവിന്റെ കുരിശുമരണം വെറും രാഷ്ട്രീയ വധമോ രക്തസാക്ഷിത്വമോ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യരുടെ രക്ഷയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ദൈവത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യാനികൾ മനസ്സിലാക്കി.

---

യേശുവിന്റെ മരണം: ബലിയുടെ പുതിയ വ്യാഖ്യാനം

യേശുവിന്റെ മരണത്തെ ബലിയായി മനസ്സിലാക്കുന്ന ആശയം പുതിയനിയമത്തിലെ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളിൽ കാണാം.

പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങളിൽ യേശുവിന്റെ മരണത്തിന് പ്രത്യേക രക്ഷാശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. എബ്രായർക്കുള്ള ലേഖനം യേശുവിനെ മഹാപുരോഹിതനായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെ നിർണായകമായ ബലിയായും അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സുവിശേഷങ്ങളിലും അത്താഴവും യേശുവിന്റെ മരണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിവിധ രീതികളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ ചരിത്രപരമായി ഒരു പ്രധാന ചോദ്യം അവശേഷിക്കുന്നു:

യേശുവിന്റെ മരണത്തെ ബലിയായി ആദ്യം ആരാണ് വ്യാഖ്യാനിച്ചത്?

ഇതിന് ചരിത്രത്തിന് ഉറപ്പായ ഒരു വ്യക്തിഗത ഉത്തരമില്ല.

പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങളിലാണ് ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും പഴയ രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവുകളിൽ ചിലത് കാണുന്നത്. എന്നാൽ പൗലോസ് ഇത് തന്റെ സ്വന്തം കണ്ടുപിടിത്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നില്ല. 1 കൊരിന്ത്യർ 15:3-ൽ താൻ "സ്വീകരിച്ചതാണ്" മറ്റുള്ളവർക്ക് ഏൽപ്പിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഈ വിശ്വാസം പൗലോസിന് മുമ്പുതന്നെ യേശുവിശ്വാസി സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് ന്യായമായും കരുതാം.

എന്നാൽ അതിന്റെ സമഗ്രമായ ദൈവശാസ്ത്രപരമായ രൂപീകരണത്തിൽ പൗലോസിന്റെ സംഭാവന നിർണായകമായിരുന്നു.

---

സഭ: പുതിയ ഉടമ്പടിസമൂഹമോ ഇസ്രായേലിന് പകരക്കാരോ?

യേശുവിശ്വാസികൾ ക്രമേണ തങ്ങളെത്തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക സമൂഹമായി മനസ്സിലാക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സമൂഹത്തെ പുതിയ ഉടമ്പടിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി കാണുന്ന ആശയങ്ങൾ പുതിയനിയമത്തിൽ തന്നെ കാണാം.

എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു ചരിത്രപരമായ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്.

"സഭ പുതിയ ഉടമ്പടിസമൂഹമാണ്" എന്ന ആശയവും "സഭ ഇസ്രായേലിന് പകരം വന്നതാണ്" എന്ന ആശയവും ഒരേ കാര്യമല്ല.

പൗലോസിന്റെ റോമർ 9–11 അധ്യായങ്ങളിൽ ഇസ്രായേലിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സമീപനമാണ് കാണുന്നത്. ദൈവം ഇസ്രായേലിനെ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന ലളിതമായ വാദം അവിടെ കാണുന്നില്ല.

പിന്നീടുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സഭാപിതാക്കന്മാരുടെ കാലത്ത്, സഭ ഇസ്രായേലിന്റെ സ്ഥാനമേറ്റുവെന്ന വ്യാഖ്യാനം കൂടുതൽ ശക്തമായി. പിന്നീട് ഇത് Supersessionism അഥവാ Replacement Theology എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

അതിനാൽ സഭയുടെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ ചിന്തയും പിന്നീട് വികസിച്ച സഭാദൈവശാസ്ത്രവും തമ്മിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.

---

യഹൂദമതവും ക്രിസ്തുമതവും: രണ്ട് വഴികൾ, ഒരു ചരിത്രപശ്ചാത്തലം

ദേവാലയനാശത്തിന് ശേഷം റബ്ബിനിക് യഹൂദമതവും ക്രിസ്തുമതവും വ്യത്യസ്ത വഴികളിലൂടെ വികസിച്ചെങ്കിലും അവയ്ക്ക് പൊതുവായ ചരിത്രവേരുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രണ്ടു പാരമ്പര്യങ്ങളും:

• യഹൂദ തിരുവെഴുത്തുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി;
• ഏകദൈവവിശ്വാസത്തിൽ വേരൂന്നി;
• പ്രാർത്ഥനയ്ക്കും സമൂഹജീവിതത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി;
• ദാനധർമ്മത്തിനും കരുണയ്ക്കും വില നൽകി;
• തിരുവെഴുത്തുകളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തെ പ്രധാനമാക്കി;
• ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യഹൂദചരിത്രത്തിലെ വലിയ പ്രതിസന്ധികളോട് പ്രതികരിച്ചു.

എന്നാൽ അവയുടെ കേന്ദ്രവ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായി.

റബ്ബിനിക് യഹൂദമതം തോറയെയും അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനപാരമ്പര്യത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

ക്രിസ്തുമതം യേശുവിനെയും അവനെക്കുറിച്ചുള്ള അപ്പൊസ്തലിക സാക്ഷ്യത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

ഇതായിരുന്നു പിന്നീട് ഇരുവരുടെയും സ്വതന്ത്രമായ മതപരമായ സ്വത്വത്തിന് അടിത്തറയായ പ്രധാന വ്യത്യാസം.

---

ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന വലിയ പാഠം

ഇവിടെ ആദ്യം ചർച്ച ചെയ്ത ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന ആശയം വീണ്ടും പ്രസക്തമാകുന്നു:

ഇന്നത്തെ പരിഹാരം ഇന്നത്തെ പ്രശ്നത്തിന്റെ മാത്രം പരിഹാരമാകണമെന്നില്ല; ഇന്നത്തെ സാഹചര്യം പുതുതായി മനസ്സിലാക്കണം.

മതപാരമ്പര്യങ്ങളും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല.

രണ്ടാം ദേവാലയകാലത്തെ യഹൂദമതം നേരിട്ട പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യേശുവിശ്വാസികൾ നേരിട്ട പ്രശ്നങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ആ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവർ കണ്ടെത്തിയ ഉത്തരങ്ങൾ പിന്നീട് പാരമ്പര്യങ്ങളായി മാറി.

പിന്നീട് ആ ഉത്തരങ്ങൾ വിശ്വാസപ്രമാണങ്ങളായും ആരാധനാരീതികളായും സ്ഥാപനങ്ങളായും ദൈവശാസ്ത്രങ്ങളായും മാറി.

ഇവിടെ ഒരു അപകടവും ഉണ്ട്.

ഒരു പ്രത്യേക ചരിത്രസാഹചര്യത്തിൽ അർത്ഥവത്തായിരുന്ന ഒരു മറുപടി പിന്നീട് എല്ലാ കാലത്തേക്കുമുള്ള മാറ്റമില്ലാത്ത സൂത്രവാക്യമായി മാറുമ്പോൾ, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യം മറക്കപ്പെടാം.

അതിനാൽ ചരിത്രത്തെ പഠിക്കുന്നത് പാരമ്പര്യത്തെ നശിപ്പിക്കാനല്ല. പാരമ്പര്യം എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാനാണ്.

---

കഴിഞ്ഞകാലം അധ്യാപകനാകണം, യജമാനനല്ല

ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ രൂപീകരണചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാഠങ്ങളിലൊന്ന് ഇതാണ്:

കഴിഞ്ഞകാലം നമ്മുടെ അധ്യാപകനാകണം; നമ്മുടെ യജമാനനാകരുത്.

ആദ്യകാല ക്രിസ്ത്യാനികൾ അവരുടെ പൂർവികരുടെ വിശ്വാസങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. അവർ യഹൂദ തിരുവെഴുത്തുകളെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും പുതിയ അനുഭവങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ പുനർവ്യാഖ്യാനിച്ചു.

അവരുടെ അനുഭവത്തിൽ യേശു ഒരു പുതിയ ചോദ്യം ഉയർത്തി; ആ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം തേടുമ്പോൾ പഴയ പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ അർത്ഥങ്ങൾ ലഭിച്ചു.

ഇതാണ് ജീവിക്കുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം.

പഴയതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതല്ല.

പഴയതെല്ലാം അതേപടി ആവർത്തിക്കുന്നതുമല്ല.

പഴയതിലെ സത്യവും ജ്ഞാനവും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ അതിന്റെ അർത്ഥം വീണ്ടും കണ്ടെത്തുകയാണ്.

---

ഉപസംഹാരം: ക്രിസ്തുമതം ഒരു ചരിത്രയാത്രയാണ്

ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ രൂപീകരണം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ യേശുവിന്റെ ജീവിതവും പഠനങ്ങളും മാത്രം നോക്കിയാൽ മതിയാകില്ല. യേശുവിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടിലെ യഹൂദചരിത്രവും പഠിക്കണം.

യഹൂദമതത്തിനുള്ളിൽ നിന്നാണ് യേശുവിശ്വാസം ആരംഭിച്ചത്. യേശുവിന്റെ മിശിഹാത്വത്തിലുള്ള വിശ്വാസം അതിന് പുതിയ കേന്ദ്രം നൽകി. ജാതിക്കാരുടെ പ്രവേശനം സമൂഹത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറ്റി. യഹൂദസമൂഹവുമായി ഉണ്ടായ സംഘർഷങ്ങൾ വേർപാടിന്റെ പ്രക്രിയയെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. എ.ഡി. 70-ലെ ദേവാലയനാശം യഹൂദലോകത്തിന്റെ മതഘടനയെ ആഴത്തിൽ മാറ്റി. ഈ ചരിത്രസാഹചര്യങ്ങളിൽ യേശുവിന്റെ മരണത്തെയും ഉയിർപ്പിനെയും പുതിയ ഉടമ്പടിയെയും സഭയെയും കുറിച്ചുള്ള വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ക്രമേണ ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ പ്രത്യേക ദൈവശാസ്ത്രമായി വളർന്നു.

അതുകൊണ്ട് ക്രിസ്തുമതം ഒരു ദിവസംകൊണ്ട് രൂപംകൊണ്ട ഒരു പൂർത്തിയായ സംവിധാനം എന്നതിനേക്കാൾ, ചരിത്രത്തിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു വിശ്വാസയാത്രയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദം.

ഇത് നമ്മുടെ ഇന്നത്തെ വിശ്വാസജീവിതത്തിനും ഒരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു:

നമ്മുടെ പൂർവികർ അവരുടെ കാലത്തെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് നൽകിയ ഉത്തരങ്ങൾ നാം വെറും ആവർത്തിക്കുകയാണോ, അതോ അവർ ചെയ്തതുപോലെ നമ്മുടെ കാലത്തെ യാഥാർഥ്യങ്ങളെ സത്യസന്ധമായി കാണുകയും, ക്രിസ്തുവിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ അവയ്ക്ക് പുതിയ ഉത്തരങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടോ?

ജീവിക്കുന്ന വിശ്വാസം ഭൂതകാലത്തെ മറക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ അത് ഭൂതകാലത്തിൽ തടവിലാകുകയും ചെയ്യുന്നില്ല.

നാം ഇന്നലെ പഠിച്ചതിനെ ഓർക്കണം. പക്ഷേ ഇന്ന് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് വീണ്ടും കാണണം.

അവിടെയാണ് ചരിത്രബോധവും ആത്മീയ പക്വതയും പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടുന്നത്.