Posts

ഇസ്‌ലാമിക പ്രത്യയശാസ്ത്രം, പ്രവാചക മാതൃക, ആധുനിക ജനാധിപത്യം: ഒരു ചരിത്രപരവും വിമർശനാത്മകവുമായ വിശകലനം

ആധുനിക ലോകം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ചർച്ചകളിലൊന്നാണ് മതവും രാഷ്ട്രീയവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം. പ്രത്യേകിച്ചും, പൗരാണിക ഇസ്രായേലിലെ ഭരണസങ്കൽപ്പങ്ങൾ, ഇസ്‌ലാമിക പ്രമാണങ്ങൾ, പ്രവാചക മാതൃക, ആധുനിക ജനാധിപത്യത്തോടുള്ള ഇസ്‌ലാമിന്റെ സമീപനം എന്നിവ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ സംവാദങ്ങൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങളെയും വിമർശനങ്ങളെയും വസ്തുതാപരമായി താഴെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. 1. പൗരാണിക ഇസ്രായേലും ഇസ്‌ലാമും: ഭരണവും മതവും ഒന്നാകുമ്പോൾ പൗരാണിക ഇസ്രായേലിൽ ദൈവീക നിയമങ്ങളും (Torah) ഭരണസംവിധാനവും വേർതിരിക്കാനാവാത്തവിധം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. അവർ സ്വയം 'ദൈവത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനം' എന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ഒരു പ്രത്യേക ഭൂപ്രദേശത്ത് അധിഷ്ഠിതമായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രചാരണസ്വഭാവം കുറവായിരുന്നതിനാൽ അത് മറ്റ് ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഭീഷണിയായില്ല. എന്നാൽ, ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട ഇസ്‌ലാമിക വ്യവസ്ഥിതി ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തോ വംശത്തിലോ ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. 'ഉമ്മഃ' (Ummah) എന്ന ആഗോള സഹോദര്യ സങ്കൽപ്പത്തിലൂടെ വംശീയ അതിർവരമ്പുകൾക്കതീതമായ ഒരു രാഷ്ട...

അബ്രഹാം: ചരിത്രവും വിശ്വാസവും ദൈവബോധത്തിന്റെ വികാസവും

  ആമുഖം യഹൂദമതം, ക്രിസ്തുമതം, ഇസ്ലാം എന്നീ മൂന്നു മതങ്ങളെ പൊതുവായി “അബ്രഹാമിക മതങ്ങൾ” എന്നു വിളിക്കുന്നു. കാരണം, ഇവ മൂന്നും തങ്ങളുടെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യത്തെ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ അബ്രഹാമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിൽ അദ്ദേഹം പൂർവ്വപിതാവാണ്; ക്രിസ്തീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിതാവാണ്; ഇസ്ലാമിൽ അദ്ദേഹം ഇബ്രാഹീം , ശുദ്ധ ഏകദൈവവിശ്വാസിയായ ഹനീഫ് , ദൈവത്തിന് കീഴടങ്ങിയ മാതൃകാപുരുഷൻ. എന്നാൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഇവിടെ ഉയരുന്നു: അബ്രഹാം ആരായിരുന്നു? അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതവിശ്വാസം എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ മതലോകം എങ്ങനെയായിരുന്നു? അബ്രഹാമിനെക്കുറിച്ച് ബൈബിളിനും ഖുർആനും പുറത്തുള്ള ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ വിശ്വാസപരമായ പാരമ്പര്യവും ചരിത്രശാസ്ത്രപരമായ തെളിവുകളും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 1. അബ്രഹാം ആരായിരുന്നു? ബൈബിളിലെ ഉല്പത്തി 11–25 അധ്യായങ്ങളിലാണ് അബ്രഹാമിന്റെ പ്രധാന കഥകൾ കാണുന്നത്. ആദ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് അബ്രാം എന്നാണ്. മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലെ ഊറിൽ നിന്ന് ഹാരാനിലേക്കും അവിടെനിന്ന് കനാൻ ദേശത്തേക്കും ...

അബ്രഹാമിക മതങ്ങളുടെ മൂന്ന് ശാഖകളും സംഘർഷത്തിന്റെ വേരുകളും

  മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അബ്രഹാമിക പാരമ്പര്യം. യഹൂദമതം, ക്രിസ്തുമതം, ഇസ്ലാം എന്നിവയെ ഈ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ മൂന്ന് വലിയ ശാഖകളായി കാണാം. ഇവയെ ഒരു വലിയ നദിയോട് ഉപമിക്കാം. പുരാതന ഇസ്രായേലിന്റെ വിശ്വാസപാരമ്പര്യം ഒരു വലിയ നദിപോലെ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ഒഴുകി. ആ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഏകദൈവവിശ്വാസം, അബ്രഹാം, മോശെ, പ്രവാചകന്മാർ, ഉടമ്പടി, ദൈവത്തിന്റെ ന്യായപ്രമാണം, ദൈവജനത തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ പ്രധാനമായിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രണ്ടു വലിയ ദിശകൾ വികസിച്ചു: റബ്ബീനിക് യഹൂദമതവും ക്രിസ്തുമതവും. ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം, അതേ അബ്രഹാമിക മതലോകവുമായി സംവദിച്ചുകൊണ്ട് ഇസ്ലാമും ഉദിച്ചു. അതിനാൽ ഒരു ലളിതമായ ചിത്രമായി ഇതിനെ കാണാം: പുരാതന ഇസ്രായേൽ പാരമ്പര്യം ↓ റബ്ബീനിക് യഹൂദമതം + ക്രിസ്തുമതം ↓ ഇസ്ലാം ഇത് കൃത്യമായ ചരിത്രവംശാവലി എന്നതിലുപരി, ഈ മൂന്ന് മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ചരിത്രബന്ധം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു രൂപകമാണ്. മൂന്ന് മതങ്ങൾക്കും പൊതുവായ പാരമ്പര്യം ഈ മൂന്ന് മതങ്ങളും പരസ്പരം പൂർണ്ണമായി അന്യമായ മതങ്ങളല്ല. മൂന്നും അബ്രഹാമിനെ ആദരിക്കു...

മുഹമ്മദിന്റെ ആത്മീയ വളർച്ചയും ഇസ്ലാമിന്റെ രൂപീകരണവും

അബ്രഹാമിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പുനഃസംഘടനയെന്ന നിലയിൽ ഇസ്ലാമിനെ മനസ്സിലാക്കുക ഇസ്ലാം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അറേബ്യയിൽ പെട്ടെന്ന് ഒരു പുതിയ മതമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതുന്നത് അതിന്റെ രൂപീകരണത്തെ പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കില്ല. മുഹമ്മദിന്റെ മതബോധത്തിന്റെ വളർച്ചയും ഇസ്ലാമിന്റെ രൂപീകരണവും നോക്കുമ്പോൾ, അതിനു പിന്നിൽ നിലനിന്നിരുന്ന വലിയ മത-സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലവും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മുഹമ്മദ് ജീവിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് അറേബ്യ മതപരമായി ഒറ്റപ്പെട്ട ലോകമായിരുന്നില്ല. വിവിധ അറേബ്യൻ മതവിശ്വാസങ്ങൾക്കൊപ്പം യഹൂദ-ക്രിസ്തീയ പാരമ്പര്യങ്ങളും അറേബ്യയിലും അതിന്റെ ചുറ്റുപാടുകളിലും നിലനിന്നിരുന്നു. അബ്രഹാം, മോശെ, പ്രവാചകന്മാർ, യേശു, മറിയം, വെളിപ്പാട്, അന്ത്യവിധി, ഏകദൈവവിശ്വാസം തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ ഈ വിശാലമായ മതലോകത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് മുഹമ്മദിന്റെ മതബോധത്തിന്റെ വളർച്ചയെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. 1. ഏകദൈവ വിശ്വാസത്തിലേക്കുള്ള ഉണർവ് മുഹമ്മദിന്റെ സന്ദേശത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഒരു പ്രധാന ബോധ്യം കാണാം: ദൈവം ഏകനാണ്; മനുഷ്യൻ അവനോട് ഉത്തരവാദിയാണ്. അറേബ്യൻ ബഹുദൈവവിശ്വാസത്തെയും വിഗ്രഹാരാധനയെയും ...

മതവും രാഷ്ട്രവും: ഒരേ വാക്കിന് പിന്നിലെ വ്യത്യസ്ത ആശയങ്ങൾ

മതനിരപേക്ഷ ജനാധിപത്യവും ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രീയചിന്തയും തമ്മിലുള്ള ഒരു ആശയപരമായ വ്യത്യാസം “മതവും രാഷ്ട്രവും വേർതിരിക്കണം” എന്നത് ആധുനിക മതനിരപേക്ഷ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആശയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അതേസമയം, ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രീയചിന്തയിലെ ചില പാരമ്പര്യങ്ങൾ മതം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായിരിക്കണം എന്ന നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നു. ആദ്യനോട്ടത്തിൽ ഈ രണ്ട് നിലപാടുകളും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായി തോന്നാം. എന്നാൽ ഈ വ്യത്യാസത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ട ഒരു പ്രധാന ചോദ്യം ഉണ്ട്: ഇവ രണ്ടിലും “മതം” എന്ന വാക്കുകൊണ്ട് ഒരേ കാര്യത്തെയാണോ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്? അല്ല എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്തരം. 1. മതനിരപേക്ഷ ജനാധിപത്യത്തിൽ “മതം” എന്താണ്? ആധുനിക മതനിരപേക്ഷ ജനാധിപത്യത്തിൽ “മതം” എന്നു പറയുമ്പോൾ സാധാരണയായി ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സമൂഹത്തിന്റെയോ: ദൈവവിശ്വാസം, ആരാധന, മതാചാരങ്ങൾ, ആത്മീയജീവിതം, മതപരമായ തിരിച്ചറിയൽ, മതസമുദായജീവിതം എന്നിവയാണ്. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിൽ മതം പ്രധാനമായും വ്യക്തിയുടെയും മതസമൂഹത്തിന്റെയും വിശ്വാസ–ആരാധനാ മേഖലയാണ് . അതിനാൽ രാഷ്ട്രം ഒരു പ്രത്യേക മതത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലോ നിയന്ത്രണത്തിലോ ...

ദൈവം മാറുന്നുവോ?

ഒരു ദൈവശാസ്ത്ര അപഗ്രഥനം ആമുഖം വിശുദ്ധ ബൈബിളിൽ ദൈവത്തെ ചിലപ്പോൾ “കോപിക്കുന്നവൻ,” “മുഖം മറയ്ക്കുന്നവൻ,” “മനസ്സലിയുന്നവൻ” എന്നിങ്ങനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അതേസമയം, യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലിൽ ദൈവം മാറ്റമില്ലാത്ത സ്നേഹത്തിന്റെയും കരുണയുടെയും പിതാവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ രണ്ട് ചിത്രീകരണങ്ങൾ തമ്മിൽ വൈരുധ്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് ഈ പഠനത്തിന്റെ പ്രധാന ചോദ്യം. ഈ ലേഖനത്തിന്റെ മുഖ്യവാദം: ദൈവത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാകുന്നതല്ല ബൈബിളിലെ ഇത്തരം ഭാഷയുടെ അർത്ഥം; മനുഷ്യന്റെ ദൈവാനുഭവവും ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ഗ്രഹണവുമാണ് മാറുന്നത്. ദൈവത്തിന്റെ മാറ്റമില്ലായ്മയും മനുഷ്യന്റെ മാറുന്ന അനുഭവവും വേർതിരിച്ചറിയുമ്പോൾ പഴയനിയമ-പുതിയനിയമ ചിത്രീകരണങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രത്യക്ഷ വൈരുധ്യം ഇല്ലാതാകുന്നു. 1. “മാറുന്ന ദൈവം” — അനുഭവത്തിന്റെ ഭാഷ പഴയനിയമത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ ദൈവാനുഭവം പലപ്പോഴും ശക്തമായ മാനുഷിക ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഉല്പത്തി 6:6 — ദൈവത്തിന് മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചതിൽ “വ്യസനം” ഉണ്ടായി. പുറപ്പാട് 32:14 — മോശെയുടെ മാധ്യസ്ഥ്യത്തിനുശേഷം ദൈവം വരുത്തുമെന്നു പറഞ്ഞ അനർത്ഥത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറുന്നു. സങ...

പ്രപഞ്ചവ്യവസ്ഥ, മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വം, ദൈവസങ്കൽപ്പം: അർത്ഥവത്തായ ജീവിതത്തിനായുള്ള അന്വേഷണം

മനുഷ്യൻ പണ്ടുമുതലേ ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങളാണ് "ഞാൻ ആരാണ്?", "ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ എന്റെ സ്ഥാനമെന്താണ്?", "ഈ ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് എന്താണ്?" എന്നിവ. ശാസ്ത്രവും തത്ത്വചിന്തയും മതവും വ്യത്യസ്ത വഴികളിലൂടെ ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രപഞ്ചത്തെ ഒരു വലിയ വ്യവസ്ഥയായി (System) കാണുകയും, അതിൽ മനുഷ്യന്റെ സ്ഥാനവും ദൈവസങ്കൽപ്പവും എങ്ങനെയെന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ജീവിതത്തിന് പുതിയൊരു അർത്ഥവും ദിശാബോധവും ലഭിക്കുന്നു. 1. ലോകം ഒരു മഹാ സിസ്റ്റം; ദൈവം അതിന്റെ കേന്ദ്രം ലോകം എന്ന മഹാ സിസ്റ്റത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ നമ്മൾ കേവലം കൺമുന്നിൽ കാണുന്ന ഭൗതിക ലോകത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല ചിന്തിക്കേണ്ടത്. അറിയപ്പെടുന്നതും അറിയപ്പെടാത്തതുമായ ലോകം: ശാസ്ത്രത്തിന് അറിയാവുന്ന വിവരങ്ങൾക്കപ്പുറം വലിയൊരു അജ്ഞാതലോകം നിലനിൽക്കുന്നു. കാണപ്പെടുന്നതും കാണപ്പെടാത്തതുമായ ലോകം: ഭൗതിക ദ്രവ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം ദൃശ്യമല്ലാത്ത ഊർജ്ജവും പ്രതിഭാസങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു. സ്ഥലവും കാലവും വസ്തുവും ചേർന്ന ലോകം: സ്‌പേസ് (Space), ടൈം (Time), മാറ്റർ (Matt...