നമ്മുടെ അവബോധം വികസിപ്പിക്കുക
മനുഷ്യൻ സാധാരണയായി പരിമിതമായ ഒരു അവബോധത്തിനുള്ളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ ചിന്തകളും വികാരങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും ഭയങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ ആശങ്കകളും നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയെ നിറച്ച് നിൽക്കുന്നു. നാം ലോകത്തെ കാണുന്നു; എന്നാൽ പലപ്പോഴും ഭാഗികമായാണ് കാണുന്നത്. നാം എന്താണ് കാണുന്നത് എന്നത് നമ്മുടെ മനസ്സിന്റെയും ഹൃദയത്തിന്റെയും അവസ്ഥയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രണയം ഇതിന് ഒരു ലളിതമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഒരാൾ പ്രണയത്തിലാകുമ്പോൾ അവന്റെ അവബോധം മാറിപ്പോകുന്നു. ലോകം ചുരുങ്ങി, പ്രണയിക്കുന്ന വ്യക്തിയും പ്രണയിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയും മാത്രമാണ് യാഥാർത്ഥ്യമായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്. മറ്റെല്ലാം പിന്നിലേക്ക് മാറുന്നു. ഇതിലൂടെ ഒരു പ്രധാന സത്യം നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു: അവബോധം സ്ഥിരമായ ഒന്നല്ല. അത് ചുരുങ്ങുകയും തീവ്രമാകുകയും വികസിക്കുകയും ആഴപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. ഭയം, കോപം, ആസക്തി, സ്വാർത്ഥത എന്നിവ നമ്മുടെ അവബോധത്തെ ചുരുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതേ അവബോധം കൂടുതൽ വിശാലവും തെളിമയുള്ളതുമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് വളരാനും കഴിയും. ചരിത്രം മുഴുവൻ തത്വചിന്തകരും മനശ്ശാസ്ത്രജ്ഞരും കലാകാരന്മാരും ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാരും ഈ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. മ...