വിശ്വാസങ്ങൾ മരുന്നുകളെപ്പോലെയാണ്


ഒരു കാലത്ത് ജീവൻ രക്ഷിച്ച വിശ്വാസം മറ്റൊരു കാലത്ത് വെറും ആചാരമായി മാറുമ്പോൾ

മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ വിശ്വാസങ്ങൾക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. ഓരോ സമൂഹത്തിനും അതിന്റേതായ വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും ഉണ്ട്. അവ തലമുറകളിൽ നിന്ന് തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

എന്നാൽ ഇവിടെ നാം പലപ്പോഴും ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്:

ഒരു വിശ്വാസം എന്തിനാണ് ഉണ്ടായത് എന്ന കാര്യം മറന്നുപോകാം.

വിശ്വാസം നിലനിൽക്കും. ആചാരം നിലനിൽക്കും. വാക്കുകൾ നിലനിൽക്കും. എന്നാൽ അതിന് പിന്നിലെ സാഹചര്യം മാറിയിരിക്കും.

അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ മനുഷ്യന് സഹായമായിരുന്ന വിശ്വാസം പിന്നീട് ഒരു അർത്ഥവുമില്ലാത്ത ആചാരമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇത് മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു മരുന്നിന്റെ ഉദാഹരണം നോക്കാം.


ഒരു മരുന്നിന്റെ കഥ

ഒരു നാട്ടിൽ ഒരു പ്രത്യേകതരം പകർച്ചവ്യാധി പടർന്നുപിടിച്ചു എന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുക.

ആ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് ആർക്കും കാര്യമായ അറിവില്ല. നിരവധി ആളുകൾ രോഗബാധിതരാകുന്നു. സമൂഹം ഭയപ്പെടുന്നു.

അപ്പോൾ ആ നാട്ടിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള വൈദ്യന്മാർ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നു. ഏറെ പരിശ്രമത്തിനുശേഷം അവർ ഒരു മരുന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു.

ആ മരുന്ന് ഉപയോഗിച്ചവർ രോഗത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു.

അങ്ങനെ ആ മരുന്ന് ഒരു വലിയ അനുഗ്രഹമായി മാറുന്നു.

ആളുകൾ അത് സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നു. അടുത്ത തലമുറയോടും അതിന്റെ പ്രാധാന്യം പറയുന്നു.

പക്ഷേ കാലം കടന്നുപോകുന്നു.

ആ പഴയ രോഗം പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകുന്നു.

വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം മറ്റൊരു പുതിയ രോഗം നാട്ടിൽ പടരുന്നു.

അപ്പോൾ ആളുകൾ പഴയ മരുന്ന് വീണ്ടും പുറത്തെടുക്കുന്നു.

“നമ്മുടെ പൂർവികരെ രക്ഷിച്ചത് ഈ മരുന്നാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ രോഗത്തിനും ഇതുതന്നെ ഉപയോഗിക്കാം” എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

പക്ഷേ മരുന്ന് ഫലിക്കുന്നില്ല.

എന്തുകൊണ്ട്?

രോഗം മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ ജീവൻ രക്ഷിച്ച മരുന്ന് തെറ്റായിരുന്നില്ല. അതിന്റെ കാലത്ത് അത് വളരെ ഫലപ്രദമായിരുന്നു.

പക്ഷേ പുതിയ രോഗത്തിന് പുതിയ പരിഹാരം ആവശ്യമാണ്.


വിശ്വാസങ്ങളും ഇതുപോലെയാണ്

മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസങ്ങളെയും ഇതുപോലെ മനസ്സിലാക്കാം.

മനുഷ്യൻ ജീവിതത്തിൽ പല പ്രശ്നങ്ങളെയും നേരിടുന്നു.

മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.

പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം.

രോഗവും ദുരിതവും.

അനീതിയും സംഘർഷങ്ങളും.

ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ.

“നാം എങ്ങനെ ജീവിക്കണം?” എന്ന ചോദ്യം.

“നല്ലതും ചീത്തയും എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം?” എന്ന ചോദ്യം.

“ദുരിതത്തിനിടയിൽ എങ്ങനെ പ്രത്യാശയോടെ ജീവിക്കാം?” എന്ന ചോദ്യം.

ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യൻ ഉത്തരങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നു.

അങ്ങനെ പല വിശ്വാസങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നു.

ഈ അർത്ഥത്തിൽ വിശ്വാസങ്ങൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ ചില പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കണ്ടെത്തിയ ഉത്തരങ്ങളാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിശ്വാസങ്ങളെ മരുന്നുകളോട് ഉപമിക്കാം.


വിശ്വാസത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു ചോദ്യം ഉണ്ടാകും

ഒരു വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ പിന്നിൽ സാധാരണയായി ഒരു പ്രത്യേക ചോദ്യം ഉണ്ടായിരിക്കും.

ഒരു പ്രശ്നം ഉണ്ടാകും.

ഒരു ജീവിതസാഹചര്യം ഉണ്ടാകും.

ഒരു ആവശ്യം ഉണ്ടാകും.

അതിനുള്ള മറുപടിയായാണ് വിശ്വാസം രൂപപ്പെടുന്നത്.

അതിനാൽ ഒരു വിശ്വാസത്തെ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ അതിന്റെ പിന്നിലെ ചോദ്യം അറിയണം.

“ഈ വിശ്വാസം എന്തിനാണ് ഉണ്ടായത്?”

എന്ന ചോദ്യം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

പക്ഷേ തലമുറകൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ചോദ്യം മറന്നുപോകുന്നു.

ഉത്തരം മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.


ചോദ്യം മറന്നാൽ ഉത്തരം ആചാരമാകും

ഒരു അധ്യാപകൻ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകി എന്ന് കരുതുക.

കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥി ചോദ്യം മറന്നു.

പക്ഷേ ഉത്തരം മാത്രം ഓർത്തുവച്ചു.

പിന്നീട് ആ ഉത്തരം അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് പഠിപ്പിച്ചു.

അവർ ചോദിക്കും:

“ഇതിന്റെ അർത്ഥമെന്താണ്?”

മറുപടി:

“അങ്ങനെ തന്നെയാണ് നമ്മൾ പഠിച്ചത്.”

“എന്തിനാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്?”

“നമ്മുടെ പൂർവികർ അങ്ങനെ ചെയ്തിരുന്നു.”

“ഇത് ഇപ്പോഴും ആവശ്യമാണോ?”

“ഇത് നമ്മുടെ പാരമ്പര്യമാണ്.”

ഇങ്ങനെ വരുമ്പോൾ വിശ്വാസം ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുന്നു.

ചോദ്യമില്ലാത്ത ഉത്തരം വെറും ആചാരമായി മാറുന്നു.


ഒരിക്കൽ മരുന്നായിരുന്നത് പിന്നീട് വെറും ഓർമ്മയാകാം

ഒരു പഴയ മരുന്ന് ഒരു കാലത്ത് വളരെ വിലപ്പെട്ടതായിരുന്നിരിക്കാം.

പക്ഷേ ആ രോഗം ഇന്ന് ഇല്ലെങ്കിൽ ആ മരുന്നിന് അതേ പ്രയോജനം ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.

അതുപോലെ ഒരു വിശ്വാസവും ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതായിരുന്നിരിക്കാം.

പക്ഷേ ആ സാഹചര്യം മാറിയാൽ അതേ വിശ്വാസത്തെ അതേ രീതിയിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാകണമെന്നില്ല.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കണം.

വിശ്വാസം തെറ്റായിരുന്നുവെന്നല്ല.

അതിന്റെ സാഹചര്യം മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്.

ഒരു കാലത്ത് ഒരു പ്രശ്നത്തിന് ശരിയായ മറുപടിയായിരുന്ന കാര്യം മറ്റൊരു കാലത്ത് അതേ പ്രശ്നത്തിന് മറുപടിയായിരിക്കണമെന്നില്ല.


മതം ഒരു വലിയ ഗോഡൗണായി മാറുമ്പോൾ

മതപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി അനേകം വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഓരോന്നിനും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്.

ഓരോന്നും ഏതെങ്കിലും ഒരു കാലത്ത് മനുഷ്യരുടെ ഒരു പ്രത്യേക ആവശ്യത്തിന് മറുപടിയായിരിക്കാം.

പക്ഷേ കാലം മാറുമ്പോൾ അവയിൽ ചിലത് പുതിയ അർത്ഥം കണ്ടെത്തുന്നു.

ചിലത് പഴയ രൂപത്തിൽ തന്നെ തുടരുന്നു.

ചിലത് വെറും ആചാരമായി മാറുന്നു.

അവയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം പോലും ആളുകൾ മറന്നുപോകുന്നു.

അപ്പോൾ മതം ചിലപ്പോൾ ജീവിക്കുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യത്തേക്കാൾ പഴയ വിശ്വാസങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്ന ഒരു വലിയ ഗോഡൗൺ പോലെയാകാം.

ഗോഡൗണിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതെല്ലാം ഉപയോഗപ്രദമായിരിക്കണമെന്നില്ല.

അതുപോലെ ഒരു മതത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന എല്ലാ വിശ്വാസങ്ങളും ഇന്നത്തെ മനുഷ്യന് ഒരേ രീതിയിൽ പ്രയോജനപ്പെടണമെന്നില്ല.


എന്നാൽ പഴയതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണമോ?

ഇവിടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാര്യം പറയണം.

അല്ല.

പഴയതെല്ലാം മൃതമല്ല.

പുതിയതെല്ലാം ജീവനുള്ളതുമല്ല.

ഒരു വിശ്വാസം പഴയതാണെന്നതുകൊണ്ട് അത് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.

അതിന്റെ പ്രായമല്ല പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

അതിന്റെ ജീവൻ ഇന്നും ഉണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

സ്നേഹം പഴയ ആശയമാണ്.

കരുണ പഴയ ആശയമാണ്.

നീതി പഴയ ആശയമാണ്.

സത്യസന്ധത പഴയ ആശയമാണ്.

ക്ഷമയും വിനയവും പഴയ ആശയങ്ങളാണ്.

എന്നാൽ ഇവ മനുഷ്യജീവിതത്തിന് ഇന്നും ആവശ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഇവ പഴയതാണെങ്കിലും മൃതമല്ല.


വിശ്വാസത്തിന്റെ ജീവൻ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം?

ഒരു വിശ്വാസം ജീവനുള്ളതാണോ എന്ന് അറിയാൻ ഒരു ലളിതമായ മാർഗമുണ്ട്.

അതിന്റെ ഫലം നോക്കുക.

ആ വിശ്വാസം മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ സ്നേഹമുള്ളവനാക്കുന്നുണ്ടോ?

കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവനാക്കുന്നുണ്ടോ?

കൂടുതൽ നീതിയുള്ളവനാക്കുന്നുണ്ടോ?

മറ്റുള്ളവരുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടോ?

സ്വന്തം തെറ്റുകൾ അംഗീകരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടോ?

ഭയത്തെ അതിജീവിക്കാൻ ശക്തി നൽകുന്നുണ്ടോ?

പുതിയ പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ധൈര്യം നൽകുന്നുണ്ടോ?

അങ്ങനെയെങ്കിൽ ആ വിശ്വാസം ഇന്നും ജീവനുള്ളതാണ്.

പക്ഷേ ഒരു വിശ്വാസം വെറും ആവർത്തനമായി മാറുകയും ജീവിതത്തിൽ യാതൊരു നല്ല ഫലവും ഉണ്ടാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കാം.


യേശുവിന്റെ സമീപനം

ഈ ആശയം മനസ്സിലാക്കാൻ യേശുവിന്റെ സമീപനം വളരെ പ്രസക്തമാണ്.

യേശു തന്റെ കാലത്തെ മതപാരമ്പര്യങ്ങളെ മുഴുവൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞില്ല.

പകരം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു:

“ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യം എന്താണ്?”

ഉദാഹരണത്തിന്, ശബത്തിനെക്കുറിച്ച് യേശു പറഞ്ഞു:

“ശബ്ബത്ത് മനുഷ്യനുവേണ്ടിയത്രേ ഉണ്ടായത്; മനുഷ്യൻ ശബ്ബത്തിനുവേണ്ടിയല്ല.”

ഇവിടെ യേശു ഒരു വലിയ തത്വം പറയുന്നു:

മനുഷ്യനെ സഹായിക്കേണ്ട മതനിയമം മനുഷ്യനെ തന്നെ അടിമയാക്കരുത്.

ശബത്ത് മനുഷ്യന്റെ നന്മയ്ക്കുവേണ്ടിയാണ്.

അതിനാൽ ശബത്തിന്റെ രൂപം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അതിന്റെ ലക്ഷ്യം സംരക്ഷിക്കുകയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്.

ഇത് മറ്റു പല മതകാര്യങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്.


പാരമ്പര്യത്തിന്റെ വേരുകളും പുതിയ ജീവിതത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും

ഒരു വൃക്ഷത്തിന് വേരുകൾ വേണം.

വേരുകളില്ലാത്ത വൃക്ഷത്തിന് നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.

അതുപോലെ മനുഷ്യന് പാരമ്പര്യവും ചരിത്രവും ആവശ്യമാണ്.

പക്ഷേ വേരുകൾ മാത്രം മതിയാകില്ല.

വൃക്ഷം വളരണം.

പുതിയ ഇലകൾ വരണം.

പൂക്കൾ ഉണ്ടാകണം.

പഴങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം.

അതുപോലെ ഒരു വിശ്വാസത്തിനും ചരിത്രത്തിന്റെ വേരുകൾ വേണം.

പക്ഷേ അത് ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിൽ ഫലം പുറപ്പെടുവിക്കുകയും വേണം.

വേരുകൾ പഴയതായിരിക്കാം; ഫലം പുതിയതായിരിക്കണം.


വിശ്വാസത്തെ പരിശോധിക്കുന്നത് വിശ്വാസത്തെ നശിപ്പിക്കലല്ല

“ഈ വിശ്വാസം എന്തിനാണ് ഉണ്ടായത്?”

“ഏത് പ്രശ്നത്തിനാണ് ഇത് മറുപടിയായത്?”

“ആ പ്രശ്നം ഇന്നും അതേപോലെ ഉണ്ടോ?”

“ഈ വിശ്വാസം ഇന്ന് മനുഷ്യജീവിതത്തിന് എന്ത് നൽകുന്നു?”

എന്നിങ്ങനെ ചോദിക്കുന്നത് വിശ്വാസത്തെ നശിപ്പിക്കാനല്ല.

മറിച്ച് വിശ്വാസത്തെ ജീവനോടെ സൂക്ഷിക്കാനാണ്.

ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ ഭയപ്പെടുന്ന വിശ്വാസം വളരെ പെട്ടെന്ന് മൃതമായ വിശ്വാസമായി മാറാം.

കാരണം ചോദ്യം ചെയ്യലാണ് വിശ്വാസത്തിന്റെ അർത്ഥം വീണ്ടും കണ്ടെത്താനുള്ള വഴി.


യഥാർത്ഥ ആത്മീയ വിവേകം

ഒരു നല്ല വൈദ്യൻ എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ഒരേ മരുന്ന് നൽകില്ല.

രോഗം നോക്കും.

രോഗിയുടെ അവസ്ഥ നോക്കും.

രോഗത്തിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കും.

അതനുസരിച്ചാണ് മരുന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുക.

അതുപോലെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിലും വിവേകം ആവശ്യമാണ്.

എല്ലാ പഴയ വിശ്വാസങ്ങളെയും അന്ധമായി സ്വീകരിക്കേണ്ടതില്ല.

എല്ലാ പഴയ വിശ്വാസങ്ങളെയും അന്ധമായി തള്ളിക്കളയേണ്ടതുമില്ല.

അവയുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കണം.

അവയുടെ ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കണം.

അവയുടെ ഫലം പരിശോധിക്കണം.

ഇന്നത്തെ മനുഷ്യജീവിതവുമായി അവയ്ക്ക് എന്ത് ബന്ധമാണുള്ളതെന്ന് ചോദിക്കണം.


വിശ്വാസത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം

ഒരു മരുന്നിന്റെ ലക്ഷ്യം മരുന്നിനെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല.

രോഗിയെ സുഖപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്.

അതുപോലെ ഒരു വിശ്വാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വിശ്വാസത്തെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല.

മനുഷ്യജീവിതത്തെ കൂടുതൽ നല്ലതാക്കുക എന്നതാണ്.

ഒരു വിശ്വാസം മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ സ്നേഹമുള്ളവനാക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് ജീവൻ ഉണ്ട്.

അത് മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവനാക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് ജീവൻ ഉണ്ട്.

അത് മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ നീതിയുള്ളവനാക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് ജീവൻ ഉണ്ട്.

അത് മനുഷ്യനെ മറ്റുള്ളവരെ മനസ്സിലാക്കാനും ക്ഷമിക്കാനും സഹായിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് ജീവൻ ഉണ്ട്.


അവസാനം ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യം

നമ്മുടെ വീടുകളിലും സമൂഹങ്ങളിലും മതസ്ഥാപനങ്ങളിലും തലമുറകളായി പല വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

അവയെല്ലാം വിലപ്പെട്ടവയായിരിക്കാം.

പക്ഷേ ഇടയ്ക്കൊക്കെ നാം അവയോട് ചോദിക്കണം:

“നീ എന്തിനാണ് ഉണ്ടായത്?”

“നീ ഏത് പ്രശ്നത്തിനാണ് മറുപടിയായത്?”

“ഇന്ന് നീ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ എന്ത് മാറ്റമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്?”

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുമ്പോഴാണ് വിശ്വാസം വീണ്ടും ജീവിക്കുന്നത്.

ഒരു കാലത്ത് ജീവൻ രക്ഷിച്ച മരുന്നിനെ വെറുതെ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നതല്ല ജ്ഞാനം. ഇന്നത്തെ രോഗത്തിന് ഏത് മരുന്നാണ് വേണ്ടതെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് ജ്ഞാനം.

അതുപോലെ,

പൂർവികർ വിശ്വസിച്ചതെല്ലാം അന്ധമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതല്ല വിശ്വാസത്തിന്റെ മഹത്വം. പൂർവികരുടെ വിശ്വാസത്തിന് പിന്നിലെ ജീവൻ കണ്ടെത്തി, അത് ഇന്നത്തെ മനുഷ്യജീവിതത്തിന് അർത്ഥവും പ്രത്യാശയും നൽകുന്ന രീതിയിൽ ജീവിക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ വിശ്വാസം.

Comments

Popular posts from this blog

അറിവിന്റെ മഹാരഹസ്യങ്ങൾ

അറിവിനെ അറിയാം

ആമ്മീന്‍ എന്ന പദത്തിന്‍റെ അര്‍ഥവും പ്രസക്തിയും