ആഴിയുടെ ആഴവും വാനത്തിന്റെ വിശാലതയും നമ്മുടെ വായനയ്ക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ

ആമുഖം

മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനാക്കിയ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തികളിലൊന്നാണ് വായന. തീ കണ്ടുപിടിച്ചതും ചക്രം കണ്ടുപിടിച്ചതും മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ചെങ്കിൽ, എഴുത്തും വായനയും മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഒരു തലമുറയുടെ അറിവും അനുഭവവും അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറാൻ മനുഷ്യൻ കണ്ടെത്തിയ ഏറ്റവും മഹത്തായ മാർഗമാണ് പുസ്തകങ്ങൾ.

എന്നാൽ വായന എന്നത് അക്ഷരങ്ങൾ വായിച്ചുതീർക്കലല്ല. ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാന പേജ് മറിച്ചാൽ വായന അവസാനിക്കുന്നില്ല. യഥാർത്ഥ വായന ആരംഭിക്കുന്നത് അവിടെയാണ്. വായന എന്നത് ഒരു മനസ്സിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു മനസ്സിലേക്കുള്ള യാത്രയാണ്. ഒരു എഴുത്തുകാരൻ തന്റെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും ചിന്തകളും സംശയങ്ങളും പ്രതീക്ഷകളും വിശ്വാസങ്ങളും വാക്കുകളായി നമ്മുടെ മുമ്പിൽ വയ്ക്കുന്നു. നാം ആ വാക്കുകൾക്കപ്പുറം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിലേക്കാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മൂല്യം അതിലെ വിവരങ്ങളിലോ കഥയിലോ അല്ല; അതിലൂടെ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്ന മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിലാണ്. ഒരു നല്ല പുസ്തകം പുതിയ വിവരങ്ങൾ നൽകുക മാത്രമല്ല, ലോകത്തെയും മനുഷ്യനെയും പുതിയ കണ്ണുകളോടെ കാണാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

നമ്മുടെ വായന ആഴമുള്ളതും പരപ്പുള്ളതും ആയിരിക്കണം. ആഴമില്ലാത്ത പരപ്പ് ഉപരിപ്ലവതയിലേക്ക് നയിക്കും; പരപ്പില്ലാത്ത ആഴം ഇടുങ്ങിയ കാഴ്ചപ്പാടിലേക്ക് നയിക്കും. അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ വായന ആഴിയുടെ ആഴവും വാനത്തിന്റെ വിശാലതയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരിക്കണം.

ഉപരിപ്ലവമായ വായനയും ആഴത്തിലുള്ള വായനയും

ഒരു നോവൽ വായിച്ചുകഴിഞ്ഞ് അതിന്റെ കഥ പറയാൻ കഴിയുന്നത് നല്ല കാര്യമാണ്. പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ പുസ്തകം വായിച്ചുവെന്ന് പറയാനാവില്ല.

ഒരു കഥയിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നത് അറിയുക വായനയുടെ ആദ്യപടിയാണ്. എന്തുകൊണ്ടാണ് അത് സംഭവിച്ചത്? എഴുത്തുകാരൻ എന്താണ് കാണിക്കാൻ ശ്രമിച്ചത്? കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ സംഘർഷങ്ങൾ എന്തായിരുന്നു? അവർ ജീവിച്ച സമൂഹം എങ്ങനെയായിരുന്നു? ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?—ഇങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ വായനയിലേക്ക് നമ്മെ നയിക്കുന്നത്.

ഉപരിപ്ലവമായ വായന കഥയുടെ പുറംതോട് മാത്രം കാണുന്നു. ആഴത്തിലുള്ള വായന അതിന്റെ ആത്മാവിനെ സ്പർശിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് ഒരു മഹത്തായ കൃതി ഓരോ വായനയിലും പുതിയ അർത്ഥങ്ങൾ സമ്മാനിക്കുന്നത്. പുസ്തകം മാറുന്നില്ല; വായനക്കാരനാണ് വളരുന്നത്.

വായന: ഒരു മനസ്സിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു മനസ്സിലേക്കുള്ള യാത്ര

ഓരോ പുസ്തകവും ഒരു സംഭാഷണമാണ്.

എഴുത്തുകാരൻ നേരിട്ട് നമ്മുടെ മുമ്പിലില്ല. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകളിൽ ജീവിക്കുന്നു. നാം വായിക്കുമ്പോൾ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് ജീവിച്ച ഒരാളുമായി പോലും സംവദിക്കാൻ കഴിയും.

ഷേക്സ്പിയറിനെ വായിക്കുമ്പോൾ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കാണ് നാം യാത്ര ചെയ്യുന്നത്.

ദസ്തയേവ്സ്കിയെ വായിക്കുമ്പോൾ റഷ്യൻ മനുഷ്യന്റെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളെ നാം അനുഭവിക്കുന്നു.

തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയെ വായിക്കുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ മണ്ണിന്റെ മണവും കർഷകജീവിതത്തിന്റെ വേദനയും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ചൂടും നാം അനുഭവിക്കുന്നു.

പേൾ എസ്. ബക്കിന്റെ The Good Earth വായിക്കുമ്പോൾ ചൈനയിലെ ഗ്രാമീണ കർഷകജീവിതം നമ്മുടെ അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ഇതാണ് വായനയുടെ അത്ഭുതം. നാം നമ്മുടെ ജീവിതം മാത്രമല്ല ജീവിക്കുന്നത്; അനേകം ജീവിതങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നു.

പുസ്തകം ഒരു മൈക്രോസ്കോപ്പും ടെലസ്കോപ്പും

ഒരു നല്ല പുസ്തകം ഒരു മൈക്രോസ്കോപ്പ് പോലെയാണ്.

സാധാരണ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതകൾ അത് വലുതാക്കി കാണിക്കുന്നു. ചെറിയ സന്തോഷങ്ങൾ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭയങ്ങൾ, കുറ്റബോധങ്ങൾ, പ്രതീക്ഷകൾ, സ്നേഹം, വെറുപ്പ്—ഇവയെല്ലാം നാം അടുത്തറിഞ്ഞ് കാണുന്നു.

അതേ സമയം, ഒരു പുസ്തകം ഒരു ടെലസ്കോപ്പ് പോലെയുമാണ്.

നമുക്ക് നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയാത്ത കാലങ്ങളെയും ദേശങ്ങളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും അത് നമ്മുടെ മുന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു. അകലെയുള്ള മനുഷ്യർ അപരിചിതരല്ലാതാകുന്നു. അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളും കണ്ണീരും പോരാട്ടങ്ങളും നമ്മുടെ അനുഭവത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നു.

ഒരു പുസ്തകം ഒരേസമയം മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയിലേക്കും മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ വിശാലതയിലേക്കും നമ്മെ നയിക്കുന്നു.

ആഴമുള്ള വായനയ്ക്ക് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ

ഒരു കൃതിയുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ അതിന്റെ വാക്കുകൾ മാത്രം വായിച്ചാൽ പോരാ.

ആരാണ് അത് എഴുതിയത്?

ആർക്കുവേണ്ടിയാണ് എഴുതിയത്?

എന്തുകൊണ്ടാണ് എഴുതിയത്?

ഏത് കാലഘട്ടത്തിലാണ് എഴുതിയത്?

എന്ത് സാമൂഹിക സാഹചര്യമാണ് അതിന് പിന്നിലുള്ളത്?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം അന്വേഷിക്കുമ്പോഴാണ് കൃതി ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്.

ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ജീവിച്ച സമൂഹത്തിന്റെ സന്തോഷങ്ങളും സംഘർഷങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഒരു പുസ്തകത്തെ അതിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തി വായിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നമുക്ക് നഷ്ടമാകും.

വസ്തുതയും അഭിപ്രായവും സങ്കൽപ്പവും

വായനയുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട കഴിവുകളിൽ ഒന്നാണ് വസ്തുതയും അഭിപ്രായവും സങ്കൽപ്പവും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുക എന്നത്.

ചരിത്രകാരൻ എഴുതുന്നതും നോവലിസ്റ്റ് എഴുതുന്നതും ഒരുപോലെയല്ല.

ഒരു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവും ഒരു കവിതയുടെ ലക്ഷ്യവും വ്യത്യസ്തമാണ്.

ഒരു എഴുത്തുകാരൻ തന്റെ അഭിപ്രായം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അത് ചരിത്രസത്യമാണെന്ന് കരുതരുത്. അതുപോലെ ഒരു രൂപകകഥയെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ വായിക്കാനും പാടില്ല.

വിമർശനാത്മകമായ വായന എന്നത് എല്ലാം സംശയിക്കുന്നതല്ല; ഓരോ പ്രസ്താവനയും അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ്.

അക്ഷരാർത്ഥവും അലങ്കാരാർത്ഥവും

ഭാഷ എന്നത് വിവരങ്ങൾ കൈമാറാനുള്ള ഉപകരണം മാത്രമല്ല; സൗന്ദര്യവും വികാരവും പ്രതീകങ്ങളും വഹിക്കുന്ന കലാരൂപവുമാണ്.

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ വാക്യങ്ങളും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ വായിക്കാൻ കഴിയില്ല.

കവിതകളും പുരാണങ്ങളും മതഗ്രന്ഥങ്ങളും ഉപമകളും രൂപകങ്ങളും പ്രതീകങ്ങളും സമൃദ്ധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

രാവണന് പത്ത് തലകളുണ്ടെന്ന് പറയുമ്പോൾ അത് ശരിക്കും പത്ത് തലകളുള്ള ഒരു മനുഷ്യനെയാണോ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്? അതോ അത്യസാധാരണമായ ശക്തിയുടെയും ബുദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമാണോ? ഇത്തരത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള വിവേകമാണ് ആഴത്തിലുള്ള വായനയുടെ അടിത്തറ.

അക്ഷരാർത്ഥം മാത്രം അറിയുന്ന വായനക്കാരന് വാക്കുകൾ ലഭിക്കും; അലങ്കാരാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്ന വായനക്കാരന് അർത്ഥം ലഭിക്കും.

വ്യാഖ്യാനശാസ്ത്രം (Hermeneutics): ആഴത്തിലുള്ള വായനയുടെ കല

ഒരു ഗ്രന്ഥത്തെ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനത്തെയാണ് വ്യാഖ്യാനശാസ്ത്രം (Hermeneutics) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു വാചകത്തിന്റെ അർത്ഥം അതിലെ വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അത് എഴുതപ്പെട്ട ഭാഷയിലും ചരിത്രത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും സാഹിത്യരൂപത്തിലും എഴുത്തുകാരന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലും വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഓരോ ഗൗരവമുള്ള വായനക്കാരനും ചില അടിസ്ഥാനചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം.

ഈ ഗ്രന്ഥം ആരാണ് എഴുതിയത്?

ആരെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എഴുതിയത്?

ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് എഴുതിയത്?

ഇത് ചരിത്രരചനയാണോ, കവിതയാണോ, ഉപമയാണോ, ദർശനമാണോ, നിയമമാണോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും സാഹിത്യരൂപമാണോ?

ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഷ അക്ഷരാർത്ഥത്തിലാണോ, അതോ രൂപകപരവും പ്രതീകാത്മകവുമാണോ?

ഈ സന്ദേശം ആദ്യമായി കേട്ടവരും വായിച്ചവരും ഇതിനെ എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കാം?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾ വായനയെ സത്യാന്വേഷണമാക്കി മാറ്റുന്നു. നമ്മുടെ ആശയങ്ങൾ ഗ്രന്ഥത്തിന്മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം, ഗ്രന്ഥം അതിന്റെ സ്വന്തം ശബ്ദത്തിൽ എന്താണ് പറയുന്നത് എന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാൻ അവ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ഓരോ പുസ്തകവും ഒരു പുതിയ ലോകത്തിലേക്കുള്ള ജനാല

ഒരു അന്യദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകം വായിക്കുമ്പോൾ നാം ഒരു പുതിയ ലോകത്തിലേക്കാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്.

പേൾ എസ്. ബക്കിന്റെ The Good Earth വായിക്കുമ്പോൾ ഒരു ചൈനീസ് കർഷകന്റെ ജീവിതം നമുക്ക് അനുഭവമാകുന്നു. അവന്റെ അധ്വാനം, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, ഭൂമിയോടുള്ള സ്നേഹം, ജീവിതസമരം—ഇവയിലൂടെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ നാം സ്പർശിക്കുന്നു.

തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ രണ്ടിടങ്ങഴി വായിക്കുമ്പോൾ കഥ മാത്രം വായിച്ചാൽ പോരാ. കേരളത്തിന്റെ കാർഷികസമൂഹം, ഭൂവുടമസ്ഥത, ദാരിദ്ര്യം, മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനായുള്ള പോരാട്ടം എന്നിവയും വായിക്കണം. അപ്പോഴാണ് തകഴിയുടെ മനസ്സിലേക്കും അദ്ദേഹം ജീവിച്ച സമൂഹത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്കും നമുക്ക് കടന്നുചെല്ലാൻ കഴിയുന്നത്.

വിക്ടർ ഹ്യൂഗോയുടെ Les Misérables ഒരു കഥ മാത്രമല്ല; നീതിയും കരുണയും നിയമവും മനുഷ്യന്റെ മോചനവും സംബന്ധിച്ച ഒരു മഹത്തായ ധ്യാനമാണ്.

ദസ്തയേവ്സ്കിയുടെ The Brothers Karamazov വായിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യഹൃദയത്തിലെ വിശ്വാസവും സംശയവും സ്നേഹവും കുറ്റബോധവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ നാം അനുഭവിക്കുന്നു.

ഷേക്സ്പിയറിന്റെ King Lear ഒരു രാജാവിന്റെ ദുരന്തമല്ല; അധികാരം, അഹങ്കാരം, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, മനുഷ്യന്റെ ദൗർബല്യം എന്നിവയുടെ കാലാതീതമായ പഠനമാണ്.

മഹത്തായ സാഹിത്യകൃതികൾ കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നത് അവ മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാനചോദ്യങ്ങളെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് എന്നതുകൊണ്ടാണ്.

 പൗരാണികഗ്രന്ഥങ്ങളും ആഴത്തിലുള്ള വായനയും

 പൗരാണിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോഴും ഇതേ സമീപനം ആവശ്യമാണ്.

മഹാഭാരതം വായിക്കുമ്പോൾ യുദ്ധത്തിന്റെ കഥ മാത്രം വായിക്കാതെ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ അന്വേഷണവും മനസ്സിലാക്കണം.

രാമായണം വായിക്കുമ്പോൾ രാമന്റെയും സീതയുടെയും ജീവിതത്തിലൂടെ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മൂല്യങ്ങളെയും കുടുംബബന്ധങ്ങളെയും സാമൂഹികചിന്തകളെയും കാണണം.

ബൈബിൾ വായിക്കുമ്പോൾ ആദാമിന്റെയും അബ്രാഹാമിന്റെയും ദാവീദിന്റെയും യേശുവിന്റെയും കഥകൾ മാത്രം അറിയുന്നത് പോരാ. അവ രൂപപ്പെട്ട ചരിത്രവും സംസ്കാരവും ഭാഷയും സാഹിത്യരൂപവും മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം.

അതുപോലെ ഖുർആൻ വായിക്കുമ്പോൾ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അറേബ്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും സാമൂഹികസാഹചര്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

പരപ്പുള്ള വായനയുടെ ആവശ്യകത

ആഴം പോലെ തന്നെ പരപ്പും വായനയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

ഒരേയൊരു വിഷയത്തിൽ മാത്രം വായിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് വിദഗ്ധനാകാൻ കഴിയും. എന്നാൽ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്രത മനസ്സിലാക്കാൻ വിവിധ മേഖലകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കണം.

സാഹിത്യം മനുഷ്യഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ചരിത്രം മനുഷ്യസമൂഹത്തെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ശാസ്ത്രം പ്രകൃതിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

തത്ത്വചിന്ത ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ജീവചരിത്രങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ സാധ്യതകളെ കാണിക്കുന്നു.

വ്യത്യസ്ത സംസ്കാരങ്ങളിലെ പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യർ വ്യത്യസ്തരായാലും അവരുടെ സന്തോഷവും ദുഃഖവും സ്നേഹവും പ്രതീക്ഷയും അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരുപോലെയാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയുന്നു.

പരപ്പുള്ള വായന മുൻവിധികൾ കുറയ്ക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളെ കേൾക്കാനുള്ള വിനയം വളർത്തുന്നു. സത്യത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളും കാണാൻ നമ്മെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ വായന

ഇന്ന് വിവരങ്ങൾക്ക് ക്ഷാമമില്ല; ശ്രദ്ധയ്ക്കാണ് ക്ഷാമം.

നമ്മൾ ദിവസവും നൂറുകണക്കിന് സന്ദേശങ്ങളും വാർത്തകളും സാമൂഹ്യമാധ്യമ പോസ്റ്റുകളും വായിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവയിൽ പലതും നമ്മുടെ ചിന്തയെ ആഴപ്പെടുത്തുന്നില്ല.

വേഗത്തിൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതും ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്.

ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ നമുക്ക് ഏറ്റവും ആവശ്യമായ കഴിവുകളിൽ ഒന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ വായിക്കാനുള്ള കഴിവാണ്. ഒരു നല്ല പുസ്തകത്തോടൊപ്പം ചെലവഴിക്കുന്ന ശാന്തമായ സമയം നമ്മുടെ ചിന്തയ്ക്ക് ആഴവും മനസ്സിന് പക്വതയും നൽകുന്നു.

വായനയുടെ യഥാർത്ഥ ഫലം

ഒരു നല്ല വായനക്കാരൻ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച ആളല്ല.

കൂടുതൽ മനുഷ്യത്വമുള്ള ആളാണ്.

വായന നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ മാത്രമല്ല, ഹൃദയത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തണം.

അത് നമ്മുടെ കരുണ വർധിപ്പിക്കണം.

മുൻവിധികൾ കുറയ്ക്കണം.

വിനയം വളർത്തണം.

സത്യത്തെ കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കണം.

നല്ല പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ച ഒരാൾക്ക് മനുഷ്യനെ വെറുക്കാൻ പ്രയാസമായിരിക്കും; കാരണം ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ടെന്ന് അവൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.

സമാപനം

ഓരോ പുസ്തകവും ഒരു പുതിയ ലോകത്തിലേക്കുള്ള ജനാലയാണ്.

ഓരോ എഴുത്തുകാരനും ഒരു പുതിയ ഗുരുവാണ്.

ഓരോ വായനയും നമ്മെ അല്പംകൂടി വിശാലമനസ്കരും അല്പംകൂടി വിനയമുള്ളവരുമാക്കണം.

വായനയെ നാം പരീക്ഷയ്ക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പായോ വിനോദമായോ മാത്രം കാണരുത്. അത് മനുഷ്യനെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു ആത്മീയയാത്രയായി കാണണം.

ആഴത്തിൽ ഇറങ്ങുമ്പോൾ സത്യത്തിന്റെ മുത്തുകൾ കണ്ടെത്താം.

വിശാലമായി സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരാശിയുടെ സൗന്ദര്യം കണ്ടെത്താം.

അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ വായന അക്ഷരങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാതിരിക്കട്ടെ; മനസ്സുകളിലേക്കും സമൂഹങ്ങളിലേക്കും സംസ്കാരങ്ങളിലേക്കും കാലഘട്ടങ്ങളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കട്ടെ.

വായനയുടെ പരമമായ ഫലം കൂടുതൽ വിവരമുള്ള മനുഷ്യനാകുക എന്നതല്ല; കൂടുതൽ മനുഷ്യത്വമുണ്ടാകുക എന്നതാണ്.

ആഴിയുടെ ആഴവും വാനത്തിന്റെ വിശാലതയും നമ്മുടെ വായനയ്ക്ക് ഉണ്ടാകട്ടെ.