മതപ്രചരണം: മനുഷ്യനന്മയ്ക്കോ മതവളർച്ചയ്ക്കോ?

ചരിത്രത്തിലെ മതപരിവർത്തനങ്ങളെ വിലയിരുത്താനുള്ള ഒരു വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡം

മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ മതപ്രചാരണവും മതപരിവർത്തനവും വളരെ ആഴത്തിലുള്ള സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. രാജ്യങ്ങളും സംസ്കാരങ്ങളും സാമൂഹിക ഘടനകളും പോലും ഇതിന്റെ ഫലമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് ആദ്യം ചോദിക്കേണ്ട ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യമുണ്ട്:

മതപ്രചാരണം എന്തിനായിരുന്നു? മനുഷ്യന്റെ നന്മയ്ക്കോ, അതോ മതസംഘത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കോ?

ഈ ഒരു ചോദ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചരിത്രത്തിലെ പല സംഭവങ്ങളെയും നമുക്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.

ഒരു ലളിതമായ ഉദാഹരണം

ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ പുതിയൊരു വൈദ്യൻ വന്നതായി കരുതുക. നിങ്ങൾ അത് മറ്റുള്ളവരോട് പറയുന്നു.

അത് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ കൊണ്ടായിരിക്കാം:

• വൈദ്യന്റെ ബിസിനസ് വളരാൻ
• രോഗികൾക്ക് നല്ല ചികിത്സ ലഭിക്കാനായി

ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ രണ്ടും ഒരേ പ്രവർത്തിയാണ് — “പറയുന്നത്”.

പക്ഷേ ഉള്ളിലുള്ള ഉദ്ദേശ്യം വ്യത്യസ്തമാണ്. മതപ്രചാരണംയും ഇതുപോലെ തന്നെയാണ്.

യേശു നൽകിയ മാനദണ്ഡം

യേശു പരീശന്മാരുടെ മതപ്രചാരണംയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞത് വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണ്:

“നിങ്ങൾ ഒരാളെ മതത്തിൽ ചേർക്കാൻ കടലും കരയും ചുറ്റി നടക്കുന്നു; എന്നാൽ ചേർന്നശേഷം അവനെ നിങ്ങളേക്കാൾ ഇരട്ടിച്ച നരകപുത്രനാക്കുന്നു” (മത്തായി 23:15)

ഇവിടെ യേശു മതപ്രചാരണംയെ എതിർക്കുന്നില്ല.

തെറ്റായ ഉദ്ദേശത്തോടെ നടക്കുന്ന മതപ്രചാരണംയെയാണ് അദ്ദേഹം വിമർശിക്കുന്നത്.

ആളുകളെ കൂട്ടുന്നതിൽ വലിയ ശ്രമം ഉണ്ടെങ്കിലും, അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നില്ല — ഇതാണ് യേശു ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച പ്രശ്നം.

ഇതിലൂടെ നമുക്ക് ഒരു വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡം ലഭിക്കുന്നു.

മതപ്രചാരണത്തിന്റെ രണ്ടു രൂപങ്ങൾ

(A) മതവളർച്ച ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രചാരണം

ഇത്തരം പ്രചാരണം:

• ആളുകളുടെ എണ്ണം കൂട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു
• “മതം വളരുക” എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം
• പുറമേയുള്ള ആചാരങ്ങൾക്കും വിശ്വാസരീതികൾക്കും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു

ഫലം:

മതപരിവർത്തനം നടക്കാം, പക്ഷേ മനുഷ്യന് നന്മ ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല

(B) മനുഷ്യനന്മ ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രചാരണം

ഇത്തരം പ്രചാരണം:

• സ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്
• മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം
• സത്യം, നീതി, കരുണ എന്നിവ മുൻനിർത്തുന്നു

ഫലം:

വ്യക്തിയുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും ജീവിതത്തിൽ യഥാർത്ഥ മാറ്റം ഉണ്ടാകുന്നു.

ചരിത്രത്തിലെ മതപരിവർത്തനങ്ങൾ — ഒരു സമതുലിതമായ കാഴ്ച

ചരിത്രത്തിൽ വിവിധ മതങ്ങൾ പല രീതിയിൽ വ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു മതത്തെ മുഴുവനായി ഒരേ രീതിയിൽ വിലയിരുത്തുന്നത് ശരിയായ സമീപനം അല്ല. ഓരോ മതത്തിനുള്ളിലും, ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും, വ്യത്യസ്ത പ്രവണതകൾ കാണാം.

ബുദ്ധമതത്തിന്റെ വ്യാപനം

ബുദ്ധമതം പല പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചതിൽ:

• സമാധാനപരമായ പ്രചാരണം
• ധാർമ്മികജീവിതത്തിനും ദുഃഖനിവാരണത്തിനും പ്രാധാന്യം
• രാജാക്കന്മാരുടെ പിന്തുണ (ഉദാ: അശോകൻ)

പല സാഹചര്യങ്ങളിലും ഇത് മനുഷ്യനന്മയെ മുൻനിർത്തിയ പ്രചാരണംയുടെ ഉദാഹരണമായി കാണാം.

ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ വ്യാപനം

ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ:

• സ്നേഹവും സേവനവും മുഖേന വ്യാപിച്ച ഘട്ടങ്ങൾ
  (വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം മുതലായവ)

• ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരവുമായി ചേർന്നും വ്യാപിച്ചു

അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ രണ്ട് പ്രവണതകളും വ്യക്തമാണ്:

• മനുഷ്യനന്മ ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രചാരണം
• സ്ഥാപനവളർച്ച ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രചാരണം

ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ വ്യാപനം

ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിൽ:

• വ്യാപാരവും വ്യക്തിപരമായ സ്വാധീനവും മുഖേന വ്യാപിച്ചിടങ്ങൾ
• ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക വ്യാപനത്തോടൊപ്പം വന്നതും

ഇതിലും രണ്ട് ഘടകങ്ങൾ കാണാം:

• ആത്മീയ ക്ഷണം
• സാമൂഹിക/രാഷ്ട്രീയ വ്യാപനം

ഒരു പ്രധാന സത്യം

ഒരു മതം മുഴുവനായി നല്ലതോ മോശമോ അല്ല

അതിനെ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഉദ്ദേശമാണ് നിർണായകം

അതായത്:

• ഒരേ മതത്തിൽ ചിലർ സ്നേഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കും
• ചിലർ സംഖ്യയും അധികാരവും മുൻനിർത്തും

ശരിയായ വിലയിരുത്തൽ എങ്ങനെ?

ചരിത്രത്തിലെ മതപരിവർത്തനങ്ങളെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ നമുക്ക് ചോദിക്കാവുന്ന ചില ചോദ്യങ്ങൾ:

• ഈ പ്രചാരണം മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ നല്ലവനാക്കിയോ?
• അവന് മാന്യതയും സ്വാതന്ത്ര്യവും നൽകിയോ?
• സമൂഹത്തിൽ നീതിയും കരുണയും വർധിച്ചോ?
• അല്ലെങ്കിൽ ഭയവും വിഭജനവും സൃഷ്ടിച്ചോ?

ഇതാണ് യഥാർത്ഥ മാനദണ്ഡം.

സമാപനം

മതപ്രചാരണം സ്വതവേ തെറ്റല്ല. മതപരിവർത്തനവും സ്വതവേ നല്ലതോ മോശമോ അല്ല.

പ്രധാനപ്പെട്ടത്: “എന്തിനാണ് അത് നടന്നത്?”

• മനുഷ്യനെ ഉയർത്താനാണെങ്കിൽ — അത് നല്ലത്
• മനുഷ്യനെ ഉപയോഗിച്ച് മതം വളർത്താനാണെങ്കിൽ — അത് അപകടകരം

യേശു നൽകിയ മുന്നറിയിപ്പ് ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നതും അതേ കാര്യമാണ്.

സ്നേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രചാരണം ജീവൻ നൽകുന്നു.
സ്വാർത്ഥതയിൽ നിന്നുള്ള പ്രചാരണം ബന്ധനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഈ ഒരു സത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, മതചരിത്രം നമുക്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി തുറന്ന് കാണപ്പെടുന്നു.