ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ദൈവാനുഭവവും: മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ യാത്രയുടെ വിവിധ വഴികൾ

 

മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഒരു ഗൗരവമുള്ള സത്യം നമുക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു:

അജ്ഞേയനും അദൃശ്യനും അരൂപനുമായ പരമസത്യത്തെ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ അനുഭവിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് മതവിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ.

മനുഷ്യൻ ഒരു ഇന്ദ്രിയജീവിയാണ്. കാണൽ, കേൾവിയെടുക്കൽ, രുചിക്കൽ, സ്പർശിക്കൽ, മണക്കൽ—ഇവയിലൂടെ തന്നെയാണ് അവൻ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പരിധിക്കപ്പുറം നിലകൊള്ളുന്ന ദൈവസത്യത്തെ സമീപിക്കാനും അവൻ ഈ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ തന്നെ ഒരു “പാലം” ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ചിലർക്കു ദൈവം “കാണപ്പെടേണ്ട” ഒരാളാണ്. അതുകൊണ്ട് ചിത്രങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ, ഐക്കണുകൾ തുടങ്ങിയവ ആത്മീയ അനുഭവത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. അവർക്കു ദൈവം ഒരു രൂപത്തിലൂടെ അടുത്തുവരുന്നു. ഇത് ഒരു കാഴ്ചാനുഭവമാണ്—ദൃശ്യത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ ദൈവത്തെ സമീപിക്കുന്ന ശ്രമം.

മറ്റുചിലർക്കു ദൈവം “കേൾക്കപ്പെടേണ്ട” ഒരാളാണ്. വചനങ്ങൾ, ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ, പ്രസംഗങ്ങൾ—ഇവയിലൂടെ ദൈവം സംസാരിക്കുന്നു എന്ന് അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. “ദൈവവചനം” എന്ന ആശയം ഇവിടെ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് എത്തുന്നു. ഇത് ശ്രവണാനുഭവമാണ്—ശബ്ദത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ ദൈവത്തെ തേടുന്ന വഴി.

ഇനിയും ചിലർക്ക് ദൈവം “രുചിക്കപ്പെടുന്ന” ഒരാളാണ്. സാക്രമെന്റുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ആരാധനകൾ, ദൈവസാന്നിധ്യത്തെ അനുഭവിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇവിടെ ദൈവം ശരീരത്തോടൊപ്പം അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് രുചിയുടെ ഭാഷയിൽ നടക്കുന്ന ഒരു ആത്മീയ സമീപനമാണ്.

മറ്റൊരു വിഭാഗം ആളുകൾ ദൈവത്തെ “സ്പർശിക്കാൻ” ആഗ്രഹിക്കുന്നു. വിശുദ്ധവസ്തുക്കൾ, തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ, ആശീർവാദങ്ങൾ—ഇവയിലൂടെ ദൈവികത ശരീരത്തിൽ തൊടുന്നു എന്നൊരു അനുഭവം അവർ തേടുന്നു. ഇത് സ്പർശത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ നടക്കുന്ന ദൈവാന്വേഷണമാണ്.

ചിലർക്കു ദൈവം “മണക്കപ്പെടുന്ന” ഒരാളാണ്. ധൂപം, അഗർബത്തി, സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ—ഇവയിലൂടെ ഒരു വിശുദ്ധ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ മണവും ആത്മീയതയുടെ ഒരു മാധ്യമമാകുന്നു. ദൈവസാന്നിധ്യം ഒരു സുഗന്ധമായി അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ, മറ്റൊരു ആഴത്തിലുള്ള ആത്മീയ ധാരയും മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. അവിടെ ഒരു വലിയ ചോദ്യം ഉയരുന്നു:

“ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലൂടെ മാത്രം ദൈവത്തെ അനുഭവിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?”

ഈ ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് ധ്യാനം, മൗനം, അന്തർമുഖത എന്നീ വഴികൾ ഉയർന്നത്. ഇവിടെ ദൈവം കാണപ്പെടുന്നില്ല,  കേൾക്കപ്പെടുന്നില്ല, രുചിക്കപ്പെടുന്നില്ല സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

പകരം, ദൈവം “നേരിട്ട് അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു”—ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സഹായം കൂടാതെ.

ഇത് മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന ഒരു യാത്രയാണ്. ഇവിടെ ഭാഷയും രൂപവും ചിഹ്നങ്ങളും ഒടുവിൽ അപര്യാപ്തമാകുന്നു. അവശേഷിക്കുന്നത് ഒരു നേരിട്ടുള്ള ബോധം—ഒരു അദൃശ്യ സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അറിവ്.

ഈ വിവിധ സമീപനങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ സത്യമാണ് തെളിയുന്നത്:

മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ മാത്രമല്ല;

മറിച്ച് മനുഷ്യൻ ദൈവത്തെ എങ്ങനെ അനുഭവിക്കുന്നു എന്നതിലെ വ്യത്യാസങ്ങളുമാണ്.

അതുകൊണ്ട്, ഒരു മതം തെറ്റാണെന്നും മറ്റൊന്ന് ശരിയാണെന്നും പറയുന്നതിന് മുമ്പ്, നമ്മൾ ചോദിക്കേണ്ടത് ഇതാണ്:

“അവർ ദൈവത്തെ ഏത് വഴിയിലൂടെ അനുഭവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു?”

ഒടുവിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്പുറമുള്ള ഒരു സത്യത്തെ സ്പർശിക്കാൻ മനുഷ്യൻ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ ആണ് ഇവയെല്ലാം എന്ന് നമുക്ക് ബോധ്യപ്പെടും.

അത് കാണപ്പെടാം, കേൾക്കപ്പെടാം, രുചിക്കപ്പെടാം, സ്പർശിക്കപ്പെടാം, മണക്കപ്പെടാം—

അല്ലെങ്കിൽ ഇവയെയെല്ലാം കടന്നു,

മനസ്സിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ നിശ്ശബ്ദമായി തെളിയാം.

അതാകാം ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യം.